Postacie historyczne
JAN KAZIMIERZ
Na budynku nr 1 w rynku każdy dociekliwy turysta zauważy tablicę z napisem:
"ROKU 1669
DNIA 17 SIERPNIA
JAN KAZIMIERZ KRÓL
POLSKI NOCOWAŁ W TYM
MIEJSCU"
Tak to właśnie w tym miejscy stał budynek dawnego zajazdu "Pod Czarnym Niedźwiedziem", gdzie zatrzymał się podążający po abdykacji do Francji król Polski Jan Kazimierz. Gospodarz zajazdu pragnąc upamiętnić wizytę tak ważnego gościa i podnieść rangę swojej gospody umieścił w jednej z dolnych izb czarną drewnianą tablicę, na której wypisany w języku niemieckim złotymi gotyckimi literami napis głosił:
"Roku 1669 dnia 17 sierpnia Jan Kazimierz
były król Polski, nocował u mnie. H. W. P."
Po pewnym czasie na odwrocie tej tablicy pojawiła się niemieckojęzyczna inskrypcja:
"Król był moim chrzestnym ojcem i obdarzył mnie swym imieniem.
Jan Kazimierz Pullman z Florrendorfu,
obecnie rotmistrz w książęco-portugalskim kirasjerskim pułku.
Wracałem tędy dnia 7 sierpnia 1727 roku."
Tablica znajdowała się tutaj do 1820 r. W tym roku pojawił się w Dusznikach książę Henryk Lubomirski, który nabył ją od właściciela zajazdu. W niedługim czasie w miejscu oryginału zawieszono wierną kopię poprzedniej tablicy. Jeszcze w tym samym wieku wymieniono ją na kamienną i zawieszono na zewnątrz budynku. Po 1945 r. polscy gospodarze miasta umieścili poniżej tablicę w polskim tłumaczeniu, a obecnie jest to kolejna polska tablica, ściśle nawiązująca do tej pierwszej z XVII w. Powojenną pamiątką po pobycie króla Jana Kazimierza w Dusznikach są nazwy dwóch obiektów: źródła wody mineralnej i szpitala uzdrowiskowego.
Źródła:
1.Marek Staffa (praca zbiorowa), "Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. Góry Stołowe (t. 13)", Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa 1996
2."Pielgrzymy' 88" - informator krajoznawczy XXXIII Ogólnopolskiego Rajdu Sudeckiego", Studenckie Koło Przewodników Sudeckich, Wrocław 1988;
FRYDERYK CHOPIN
W roku 1818 przebywał w Zdroju nad Bystrzycą Dusznicką znakomity muzyk i nauczyciel Fryderyka Chopina - Józef Elsner. Za jego namową osiem lat później, 3 sierpnia 1826 przyjechał do Dusznik, często zapadający na zdrowiu szesnastoletni kompozytor. Przyjmuje się ogólnie, że dusznicka kuracja bardzo dobrze wpłynęła na jego zdrowie. Taką opinię spowodował przede wszystkim list Fryderyka do Elsnera: "[...] Świeże powietrze i serwatka, którą pijam skwapliwie, tak mię postawiły na nogi, że jestem całkiem inny niż w Warszawie. Wspaniałe widoki, jakie roztacza Śląsk, czarują i zachwycają mnie, lecz mimo wszystko brak mi jednej rzeczy, której wszystkie piękności Reinertz nie mogą zastąpić, to jest dobrego instrumentu ..." Tak jak większość Polaków w tamtej epoce pochodzących z nizin, tak i Fryderyk Chopin, dopiero na Dolnym Śląsku poznał prawdziwe góry. Toteż z pilnością wędrował po nich, pokonywał strome ścieżki, zachwycał się górami i żałował, że nie wszędzie można mu było wędrować.
Z pobytem kompozytora w Dusznikach wiąże się jeszcze jedno ważne wydarzenie. Otóż w czasie jego pobytu w uzdrowisku zmarł ubogi sukiennik - Józef Schoora, osierocając czwórkę dzieci. Wydarzenie to poruszyło serca kuracjuszy, którzy zorganizowali koncert dobroczynny na rzecz sierot. W koncercie wziął udział Fryderyk Chopin, dając swoje dwa pierwsze, zagraniczne koncerty.
Na cześć artysty w 1897 r. postawiono obelisk z jego popiersiem oraz napisem w języku łacińskim następującej treści: "Fryderykowi Chopinowi, który w Dusznikach w roku 1826 swą sztuką prawdziwą i wysoką kulturą szlachetny duszy charakter w zaraniu młodości okazał, pomnik ten ku wiecznej rzeczy pamięci za pozwoleniem władz miejskich Polak Polakowi wystawił". Obelisk ufundował wielki meloman Wiktor Magnus, a medalion z brązu został wykonany przez rzeźbiarza Romana Lewandowskiego. W 1926 r. łaciński napis zatarto, zastępując go napisem: "Friderico Chopino - 1826 - 1897 - 1926". Pierwotna dedykacja pojawiła się dopiero w 1947 r. w czasie inauguracji II Międzynarodowego Festiwalu Chopinowskiego.
Pierwszy Festiwal odbył się w dniach 25-26 sierpnia 1946 r. w 120 rocznicę dusznickich koncertów genialnego muzyka. Od tego momentu co roku w pierwszej połowie sierpnia Duszniki rozbrzmiewają muzyką Chopina. W 1976 r. ponownie upamiętniono pobyt kompozytora w Zdroju fundując pomnik artysty, wykonany przez Jana Kucza, który stanął przed południowym wejściem do Teatru Zdrojowego.
W dusznickich festiwalach udział wzięło wiele sław światowej pianistyki mi.in: Edward Auer, Władimir Aszkenazy, Ryszard Bakst, Halina Czerny-Stefańska, Zbigniew Drzewiecki, Raul Kaczalski, Ewa Bandrowska-Turska, Stanisław Szpinalski, Barbara Hesse-Bukowska, Lidia Grychtołówna, Adam Harasiewicz, Fu Tsong, Jan Ekier, Bella Dawidowicz, Ikuko Endo, Regina Smendzianka, Piotr Paleczny, Garrick Ohlsson, Krystian Zimerman, Paul Badura-Skoda, Stefan Askenase, Kevin Kenner, Victor Mierżanom, Piers Lane, Grigorij Sokołow, Jan Gotlieb Jiracek, Leslie Howard.
Źródła:
1. Wiktor Zielony, "Duszniki Zdrój i okolice" - informator turystyczny, Drukarnia i Wydawnictwo "Hector";
2. Ryszard Kincel, "U szląskich wód", Oficyna "Silesia", Cieszyn 1994;
3. Programy festiwalowe - broszurki;
« poprzednia 1 2 3 następna »
